beantwoord

Hoe komt dat er meer vervoerders zijn op het Nederlandse spoor?

  • 4 april 2019
  • 8 reacties
  • 295 Bekeken

Waarom zijn er naast de NS meerdere vervoerders op het spoor? Kunnen de andere spoorvervoerders gemakkelijk toetreden? Hoe gebeurt dat?
icon

Beste antwoord door mweiss 4 april 2019, 17:58

Concurrentie op het spoor is volgens mij iets wat men vooral vanuit de EU graag wil. Niet alleen op het spoor, maar ook in andere sectoren zoals bijvoorbeeld post. Het idee is dat concurrentie leidt tot meer efficiëntie en uiteindelijk tot betere kwaliteit voor een betere prijs. Of dit altijd werkt en überhaupt wel een goed idee is, is vaak onderwerp van discussie.

Het gaat bijvoorbeeld via concessies waar op ingeschreven kan worden. Ik denk dat het zeker niet gemakkelijk is. Meestal zijn het ook al bestaande OV-maatschappijen die hierop inschrijven, zoals bijvoorbeeld bij de concessie voor het vervoer in Limburg voor busvervoer en regionaal treinverkeer http://wiki.ovinnederland.nl/wiki/Concessie_Limburg_(2017-2031) waar drie gegadigden waren: Arriva, Veolia (beiden op dat moment al actief in Nederland) en Abellio (NS-dochter)
Bekijk origineel

8 reacties

Reputatie 5
Concurrentie op het spoor is volgens mij iets wat men vooral vanuit de EU graag wil. Niet alleen op het spoor, maar ook in andere sectoren zoals bijvoorbeeld post. Het idee is dat concurrentie leidt tot meer efficiëntie en uiteindelijk tot betere kwaliteit voor een betere prijs. Of dit altijd werkt en überhaupt wel een goed idee is, is vaak onderwerp van discussie.

Het gaat bijvoorbeeld via concessies waar op ingeschreven kan worden. Ik denk dat het zeker niet gemakkelijk is. Meestal zijn het ook al bestaande OV-maatschappijen die hierop inschrijven, zoals bijvoorbeeld bij de concessie voor het vervoer in Limburg voor busvervoer en regionaal treinverkeer http://wiki.ovinnederland.nl/wiki/Concessie_Limburg_(2017-2031) waar drie gegadigden waren: Arriva, Veolia (beiden op dat moment al actief in Nederland) en Abellio (NS-dochter)
Reputatie 7
Badge +3
Waarom zijn er naast de NS meerdere vervoerders op het spoor? Kunnen de andere spoorvervoerders gemakkelijk toetreden? Hoe gebeurt dat?
NS wilde destijds een groot aantal regionale lijnen sluiten. Omdat andere vervoerders er wel brood in zagen hebben die de lijnen overgenomen.
Reputatie 5
Badge
Simpel gezegd gaat het als volgt:
  • De overheid bepaalt dat een stukje spoor niet langer tot het Hoofd Rail Net behoort en knipt het los van de rest van het spoorwegnet, bijvoorbeeld Gouda - Alphen a/d Rijn.
  • Nu is het niet meer de overheid in Den Haag, maar bijvoorbeeld de provincie die de zeggenschap krijgt over dat stukje spoor (in het voorbeeld de provincie Zuid-Holland).
  • Die provincie vraagt alle geïnteresseerde vervoerders om een bod te doen. Dat noemen we aanbesteden. De provincie bepaalt bijvoorbeeld hoe vaak er minimaal moet worden gereden en hoe veel budget er is.
  • De vervoerder met het beste bod wint. Dat kan het goedkoopste bod zijn, maar ook het beste qua kwaliteit of een combinatie (in dure termen: de economisch meest voordeligste inschrijving). De provincie maakt van tevoren al een lijst met punten waarop ze ieder bod gaan beoordelen (de zogenaamde gunningscriteria).
  • Die vervoerder mag daarna in z'n eentje op die lijn rijden voor een bepaalde tijd. Gangbaar is 10 tot 15 jaar.
Reputatie 7
Badge +4
Wel grappig, in België loopt het mogelijk anders:

https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20190403_04299259
Reputatie 7
Badge +3
Het aanbesteden van vervoer op het spoor is inderdaad iets dat door de EU wordt gestimuleerd maar het is voor lidstaten niet verplicht om dat ook uit te voeren. De belastingbetalers zijn bij goed aanbesteden vaak beter af.

Een goed voorbeeld zijn de regionale lijnen in Nederland. Dat waren stiefkindjes bij NS en de rijksoverheid. Sinds de provincies zich met de aanbesteding bemoeien zijn over het algemeen de frequenties verhoogd, is de integratie met stad- en streekvervoer sterk verbeterd en rijdt er moderner materieel dat zelfstandig toegankelijk is voor reizigers met een functiebeperking. Helaas gaat niet iedere aanbesteding even goed en laten provincies nog wel eens een steekje vallen. Zo wordt nog wel eens vergeten contractueel iets vast te leggen over toiletvoorzieningen, hetzij in de treinen zelf dan wel op de stations. Ook gaat er wel eens iets mis wanneer een concessie overgaat van de ene op een andere vervoerder.

Per saldo denk ik dat het aanbesteden een goede zaak is. Wel is het zaak goed na te denken over de vorm van aanbesteden. Ik denk dat de provincie Overijssel wat dat betreft op het goede spoor zit. Daar rijden alle treinen nu onder merknaam Blauwnet en is het eigenlijk volkomen onbelangrijk dat er twee verschillende vervoerders rijden. Het netwerk van bus en trein is (ook qua tarieven) geïntegreerd en als er aan het eind van de contractperiode een andere vervoerder een aanbesteding wint zal dat in de dagelijkse praktijk geen enkel verschil geven.
Reputatie 7
Badge +3
Wel grappig, in België loopt het mogelijk anders:

https://www.nieuwsblad.be/cnt/dmf20190403_04299259

In België zwemt de overheid in het geld en kunnen ze de NMBS jaarlijks dus met miljarden subsidieren (maar niet heus). Daarnaast stelt de overheid in België geen eisen aan de kwaliteit van het spoorvervoer. Museummaterieel en tweeuurdiensten zijn daar gewoon toegestaan.
Reputatie 5
Badge
Vooral in België en Frankrijk zijn de vakbonden van het spoorpersoneel zeer sterk hiertegen en ze hebben veel macht en daarom gebeurt het daar niet. Hoewel de Franse staat 2 hele grote internationale vervoerders bezit die in andere landen wel veel treindiensten-en nog veel meer bus en tram- uitbaten, TransDEV en KEOLIS (die ook in Belgie veel bussen heeft). Zo is ARRIVA in feite eigendom van de DB uit Duitsland (al willen ze het weer gaan verkopen) en zo profiteren de treintjes in Nederland die zij rijden ook wel van kennis uit het grote moederconcern, of van lagere prijzen voor onderdelen die ze nu in het groot kunnen inkopen.
Vooral in Zweden en Duitsland is het aanbesteden van regionale lijnen al zeer sterk gevorderd. in de UK is een ander systeem: daar worden regionale netten in zijn geheel aanbesteed, op hele drukke lijnen moeten de gelukkige winners dan zelfs betalen om er te mogen rijden!
Reputatie 7
Badge +3
@bahnrider
In Frankrijk is de keerzijde van geen concurrentie dat er nu 56 spoorlijnen gesloten gaan worden omdat het subsidiegeld op is. Ook verdwijnt de komende twee jaar een kwart van de TGV's.

Reageer