Trein(reiz)en in Japan


Zoals jullie ongetwijfeld hebben gemerkt, ben ik begin mei een aantal weken afwezig geweest van de NS Community. Met mijn vader en twee zussen heb ik namelijk twee weken door Japan gereisd. Hierbij hebben we vrij veel gebruik gemaakt van het Japanse treinvervoer. Daar ik zelf van jongs af aan ook wel een gevoelig plekje heb gehad voor treinen en uiteraard omdat ik werkzaam ben bij de NS heb ik het niet kunnen laten om hier het een en ander van vast te leggen. Ervan uitgaande dat jullie als NS Community dit ook zeker kunnen waarderen, wil ik dat in dit topic graag delen. :)

Wel meteen even een disclaimer: Vrijwel alle foto's zijn gemaakt met mijn bejaarde iPhone 4, dus de kwaliteit is doorgaans niet al te best. 😇

Algemeen gezien was het een groot plezier om gebruik te maken van het Japanse treinvervoer. Om ook even mijn medereizigers te quoten: het is betrouwbaar, strak georganiseerd, netjes, comfortabel en snel. Ik zal het in een aantal categorieën wat verder toelichten, ook in vergelijking met Nederland.

Punctualiteit:
Ik denk dat toch wel het eerste is waar de meeste mensen aan moeten denken wanneer je het hebt over het Japanse treinvervoer, het is absurd punctueel. Laat ik wel meteen aangeven dat ze zeker niet perfect zijn:

Daarnaast heb ik het ook zelf mogen meemaken, een Shinkansen van Nagano richting Tokyo kwam uiteindelijk met zo'n 20 minuten vertraging op mijn bestemming. Van alle treinreizen die we daar hebben gemaakt was dit echter de enige trein die vertraagd was. Van de snelle Shinkansen tot lokale boemeltjes, alles rijdt netjes op tijd. Ik heb zelfs een aantal keer meegemaakt dat personeel buiten het vervoer (dit was vooral bij metro en bus) letterlijk de tijd aan het afwachten was op een horloge, om op de seconde aan de bestuurder aan te geven dat ze konden vertrekken.

De stations:
We hebben uiteraard maar een fractie van de stations in Japan gezien, maar de stations die we wel hebben bezocht zijn grofweg vergelijkbaar met Nederland, met betrekking tot lay-out in ieder geval. Er wordt doorgaans duidelijk aangegeven vanwaar welke treinen vertrekken (treinen voor een bepaalde bestemming vertrekken ook vaak vanaf exact hetzelfde perron), op reisinformatieschermen worden vertrektijden weergegeven et cetera.

Deze foto's zijn van het treinstation in Matsumoto, op zo'n 600 meter hoogte in de Japanse Alpen.


Dit zijn informatievoorzieningen op het sub-station Ueno in Tokyo.


Wat wel anders is, is dat treinen van een bepaald traject een eigen naam krijgen. Het traject Osaka - Kanazawa - Wakuraonsen bijvoorbeeld (die wij namen van Kyoto naar Kanazawa) heet de Thunderbird. De Shinkansen van Tokyo naar Shin-Osaka is de Nozomi. Wikipedia heeft een mooi lijstje met alle genaamde treinen en de oorsprong daarvan. Hierdoor wordt het een stuk makkelijker om aan te geven welke trein je neemt, maar het was wel even wennen in het begin.

Wat ook opviel is dat in Japan alle stations (met uitzondering van de kleinste stationnetjes voor locale boemeltjes) gesloten zijn met poortjes. Daar zijn we in Nederland dus niet uniek in. Wél zien ze er vrij anders uit:

Nog iets waar wij niet uniek in zijn, de passage-pas. Ook Japan kent deze, alhoewel het bij hen niet gratis kan:


Ook werkt Japan met een vergelijkbaar systeem als de OV-chipkaart, in ieder geval voor de poortjes, wat ook wel te zien is in de video van de poortjes. Losse tickets hebben ze natuurlijk ook nog, echter werken die via een magneetstrip in plaats van via een chip. Zelf hebben wij voornamelijk gereisd via de Japan Rail Pass, welke je niet kan scannen, maar waarvoor je langs een medewerker moet gaan. Bij elk station er is er dus minimaal één medewerker bij elk rij poortjes. Wat me bij het volgende brengt:

(Trein)personeel:
Wat meteen enorm opvallend is, in vergelijking met Nederland, is dat er overal personeel in overvloed is. Zowel op de stations als in de trein. Zoals net al aangegeven heb je op de stations dus bij elke serie aan poortjes minimaal één medewerker waar je terecht kan met bijvoorbeeld een Japan Rail Pass. In de trein komt er vervolgens regelmatig een medewerker langslopen. Vervoerbewijzen controleren wordt in de trein echter niet gedaan, wat ongetwijfeld ook te maken heeft met het feit dat je eigenlijk zonder een vervoerbewijs het station niet op komt. De ene keer dat we even vergaten om het vervoerbewijs te laten zien werden we dan ook meteen aangesproken. De medewerkers in de trein blijken voornamelijk te zijn voor de service, als gastheer/vrouw, en om te controleren welke stoelen bezet zijn. We hebben namelijk gemerkt dat er bijgehouden wordt op welke stoelen iemand zit. Dit zal vermoed ik ook te maken hebben met het feit dat alle stoelen in de wat langere afstandstreinen genummerd zijn, waarbij zo'n 50-75% van de plekken bestemd zijn voor het reserveren van een stoel. Vooraf aan de reis kun je er dus voor kiezen, tegen een meerprijs, om een specifieke stoel te reserveren, met een gegarandeerde zitplaats als gevolg.

Zitplaatscapaciteit / ruimte & voorzieningen in de trein:
Maar zelfs als je geen stoel reserveert heb je doorgaans alsnog een zitplaats, hebben wij gemerkt. Zelf hebben wij nooit hoeven te staan in de trein (metro is een ander verhaal) en we hebben maar één keer meegemaakt dat er überhaupt gestaan werd in de trein. Overigens moet ik daar wel een onderscheid in maken in de standaard treinen met stoelen en het wat meer metro-achtige materieel met banken. In dat laatste wordt er wel degelijk gestaan, terwijl staan in de treinen met stoelen eigenlijk een beetje taboe lijkt te zijn. Het feit dat de treinen enorm ruim zijn zal daarbij echter een vrij grote rol spelen. Treinen zijn lang, coupé's zijn hoog en breed. Wat dan ook ten goede komt van de bagageruimte. In vrijwel alle treinen lukte het ons om onze koffers in de bagagerekken kwijt te kunnen. Enkel in de wat metro-achtige treinen durfde ik het niet aan om mijn wat grotere koffer daar te plaatsen, maar puur vanwege het risico dat het zou vallen. Het had eventueel wel gepast. :P

Het interieur van een Shinkansen, wat ook meteen een goeie illustratie geeft van hoe ruim ze zijn:


Bagagerek Shinkansen:


Bagagerek wat meer metro-achtige trein:


En het interieur daarvan:


Dan is er natuurlijk ook nog het unieke fenomeen dat je de stoelen om kan draaien of klappen! Aangezien de treinen veelal heen en weer rijden en niet draaien, zo heb ik begrepen, is dit hun oplossing om ervoor te zorgen dat reizigers alsnog in de rijrichting kunnen zitten. Ik neem aan dat de meeste van jullie hier vast ooit wel een filmpje van hebben gezien, maar bij deze ook die van mij!

Ook de toiletvoorzieningen waren erg ruim. Daarnaast was het erg opmerkelijk dat sommige treinen soms ook meerdere toiletten naast elkaar hadden, waarbij een van de twee af en toe zelfs een urinoir was! Plus was er vaak nog een apart hokje puur met een wasbak en een spiegel. Daarnaast zullen de vele drank- en snackautomaten in Japan niet onbekend zijn, ook deze zijn soms geplaatst in de trein!

Eerst een foto van de voorzieningen. De eerste deur rechts is een urinoir, de tweede deur rechts een toilet. De opening links, tegenover de deur van het toilet, is een spiegel met wasbak.


In dit filmpje laat ik het nog iets uitgebreider zien, dit is weliswaar een andere trein. Deze trein heeft een kleinere toilet in plaats van een urinoir.

Dit staat er op de deur die ik niet open kreeg. Dat is dus nog een derde toilet in deze trein voor mensen met speciale benodigdheden.


Verdere opvallendheden:
Omroepen: Helaas heb ik er geen opnames van gemaakt, maar voorafgaand werkelijk elke omroep, zowel in de trein als op het station, wordt er een deuntje afgespeeld van minimaal 5 seconden. Vrij apart. Daarnaast wordt de omroep in eigenlijk alle treinen met stoelen ook in het Engels gedaan. Daar heb ik wel een opname van!

Beleefdheid treinpersoneel: Wanneer conducteurs of 'railcateraars' (ja, die hebben ze ook, met een heus karretje nog wel!) de coupé binnenkomen of verlaten, richten ze zich eerst tot de reizigers en maken een buiging. Japan staat algemeen natuurlijk bekend om respect jegens de medemens, maar het is toch apart om dit mee te maken!
Internet in de trein: Is er niet! In geen enkele trein heb ik een wifi netwerk met internet weten te vinden. Op vele plekken, net als in Nederland, zijn er wel openbare netwerken, maar in de trein is dit er dus niet in Japan.
Lawaai en schudden in de trein: Voor zover ik het heb ervaren schudden de treinen in Japan erger dan in Nederland en zijn ze veel minder goed geïsoleerd m.b.t. lawaai vanuit buiten. Mogelijk heeft dit echter ook te maken met de mentaliteit van de reizigers. Het zou goed kunnen dat Japanners lang niet zoveel geven om dit comfort dan wij in Nederland, waardoor er daar ook minder in wordt geïnvesteerd.

Mijn ervaring:
Treinreizen in Japan is gewoon extreem goed geregeld. Daar kun je niet omheen. Wat ik echter wél geleerd heb, is dat wij in Nederland een aantal dingen vaak als vanzelfsprekend nemen, terwijl dit helemaal niet zo is. Ook wordt er mijn inziens veel over dingen geklaagd, die wij helemaal zo slecht nog niet doen of waar wij echt niet uniek in zijn.

Dingen als internet in de trein, of het comfort van onze treinen (stabiliteit en geluid) bijvoorbeeld, is bij ons, in mijn beleving, beter. Maar ik denk dan ook aan dingen als kaartcontrole en het afsluiten van stations met poortjes. Japan heeft het ook, succesvol. :)


Om af te sluiten nog een paar losse foto's en een filmpje die ik niet echt onder de andere categorieën kon plaatsen:

Dit was een vrij oud treintje op de Johana Line tussen Shin-Takaoka en Takaoka. De cabine vond ik echt super schattig:


De aankomst van een Shinkansen trein, welk station weet ik even niet meer:

En een foto van een Shinkansen:


Dit was een klein treintje door de Korube Gorge, een kloof waar voorheen voornamelijk industrie langs ging (mijnbouw, dammen e.d.) maar wat nu ook toeristisch ingezet wordt:


Deze foto's zijn van halverwege en het eindpunt van het traject Namba Station (in Osaka) - Koya. Het laatste gedeelte na de tweede foto moet per kabelbaan, wat vrij stijl gaat. Daar heb ik ook nog foto's van, mocht daar interesse in zijn:


Dit is een zogenaamde 'Limited Express' trein (vergelijkbaar met de IC Direct, je betaald er ook een toeslag voor), sneller en met minder stops, tussen Namba en het Kansai International vliegveld. Ik vond hem vrij funky:


Welk station dit precies was weet ik niet meer, maar het was in ieder geval richting Matsumoto vanuit de Japanse Alpen (Kamikochi), om naar Tokyo door te reizen:


Dan een filmpje van een spoorwegovergang in Kyoto:

En tot slot twee iets minder treingerelateerde foto's. Dit zijn de poortjes die vrijwel bij elk metrostation in Tokyo te vinden zijn:


De 'airco' in een van deze metro treinen. :P



Als er nog verdere vragen zijn dan lees ik het wel!

20 reacties

Reputatie 6

Erg mooie foto's, maar fijn om te weten dat er ook iets is wat we hier beter doen: de uitstraling. De stations en de treinen zelf komen nogal erg saai en levenloos over. Veel beton, grijs plastic en koud aluminium. Onze stations en treinen zien er een stuk gezelliger en toch ook moderner uit.

Reputatie 5

Ik kan alleen maar zeggen dat je een mooi verslag hebt gemaakt van je reis. Dat de lokale trein wat trager is dan hier klopt. Daardoor is het een stuk makkelijker om op tijd te rijden. De herrie vind ik geen probleem, als ik weleens in een wat herrieachtige trein hier zit is het geluidsniveau ongeveer gelijk. De inzet van het personeel in Japan is op een heel andere manier, daar waar nodig. De stoelen en bankjes zitten voor mij beter dan in Nederlandse treinen. De prijs, buiten de hoge snelheid treinen, is duidelijk lager. Dat op trajecten in de buitengebieden minder vaak gereden wordt is niet zo een probleem. Volgens mij is er ok een verschil tussen het aantal treinen per uur in de spits en daarbuiten. Dat er altijd voldoende ruimte is voor je bagage is prettig. Wat dat betreft zijn Nederlandse treinen meer trams dan treinen.

    Voldoende dingen om te overdenken als het over verbeteren van de treinen in Nederland gaat.

Ik zal Stijn vragen of hij hier oren naar heeft. Ik heb het vermoeden dat je wel een mailtje kan verwachten. 

Dag Stijn,

Mijn naam is Thomas en ik werk voor Johnny Wonder. Bij Johnny Wonder zijn we o.a. verantwoordelijk voor de socials namens NS International, en daarvoor zijn wij altijd op zoek naar inspirerende verhalen. Daarom komen we nu bij jou uit! Wat een toffe reis heb jij gemaakt zeg. Graag kom ik met je in contact. Zou je misschien een mailtje kunnen sturen naar thomasb@johnnywonder.nl?

Met vriendelijke groet, 
Thomas

Reputatie 7
Badge +3
@dorae_mon
Een aardige relativering van het wat misplaatste beeld dat veel toeristen van treinreizen in Japan hebben.

Wat betreft het platteland: 85% van Japan bestaat uit vrijwel onbewoonbaar hooggebergte, de 130 miljoen inwoners wonen op de overige 15% en dat is een oppervlakte van ongeveer 2x Nederland. Het stedelijke gebied is daardoor veel dichter bevolkt dan Nederland vandaar dat de treinen daar zeer frequent zijn. De lijnen die door de nauwelijks bewoonde berggebieden rijden worden veelal geëxploiteerd met losse dieselmotorwagens en de frequentie daar varieert van ongeveer een uurdienst tot 4x per dag. Gezien het feit dat daar echter vrijwel niemand woont is dat niet zo vreemd, in West-Europa zouden veel van dergelijke lijnen al lang zijn opgeheven. Wel vaak prachtige trajecten trouwens, behalve op Hokkaido dat meer op Friesland lijkt met koetjes en weitjes.

Wat betreft de taal had ik nooit problemen mijn weg te vinden aangezien alle stationsaanduidingen minimaal ook in hiragane worden aangegeven aangezien veel kanji's in plaatsnamen verouderd zijn en veel Japanners die zelf ook niet kunnen lezen.

Ik woonde zelf vlak bij Shinjuku (het grootste station ter wereld met ruim 3 miljoen reizigers per dag) en daar was het in het begin inderdaad wel even oppassen om niet te verdwalen in de tunnels en de juiste van de 20 uitgangen te vinden. Tokyo-eki was wat overzichtelijker.
Ik ben het met Tamzin eens dat veel mensen nog al een onrealistisch (ideaal) beeld hebben mbt tot treinreizen in Japan: frequent, snel, punctueel, comfortabel. Mijn ervaring is dat de realiteit toch een stuk genuanceerder is. Voor wat betreft de shinkansenlijnen klopt het bovenstaande grotendeels wel, hoewel deze treinen -als je geen railpas of abonnement hebt- nogal prijzig zijn. Het aantal shinkansenlijnen is bovendien beperkt tot een paar lijnen die voornamelijk de grootste steden in Honshu en Kyushu met elkaar verbinden.

Als je verder wilt reizen ben je toch meestal aangewezen op reguliere treinen. Deze zijn vaak langzaam en minder comfortabel dan de shinkansen. In landelijke gebieden rijden ze bovendien vaak (zeer) infrequent en voor niet japanssprekende toeristen zijn ze minder gebruiksvriendelijk omdat engelstalige informatie (in tegenstelling tot de shinkansen) vaak ontbreekt. Veel streken (bv. binnenland en delen van de westkust van Honshu) zijn uberhaupt niet met de trein (en vaak ook nauwelijks met bussen) te bereiken.

Reguliere/lokale treinen rondom de grote steden zijn meestal wel frequent, maar vaak zeer langzaam, oncomfortabel en druk. Ook hier ontbreekt engelstalige/romanji informatie vaak en door de vele verschillende lijnen en maatschappijen (mn bij Tokyo) moet je hier vaak behoorlijk puzzelen om op de juiste bestemming te komen. Bovendien moet je als met een pas (JR- of een andere regionale) reist goed opletten op welke lijnen deze wel en niet geldig is.

De grote stations (Shinjuku, Tokyo-eki) zijn vaak enorme ondergrondse doolhoven met talloze tunnels en uitgangen. Vaak staat er via routeborden wel aangegeven hoe je ergens komt, maar voor buitenlanders die hier geen ervaring mee hebben kan de japanse,schematische manier van weergeven zeer verwarrend zijn.
Reputatie 6
Badge
Heel leuk! om te zien en te lezen!
Reputatie 7
Badge +3
Leuk verslag Stijn
Ik heb zelf jaren in Japan gewoond en mijn ervaring is dat veel buitenlandse toeristen hun indrukken vooral baseren op de Shinkansen terwijl dat procentueel maar 1% van alle treinen in Japan zijn. Daar ontstaat ontstaat vaak een sterk vertekend beeld. Dat snap ik ook wel, de Shinkansen is natuurlijk het gene wat Japan zo speciaal maakt m.b.t. treinreizen. We hebben echter genoeg met lokale treinen gereisd om daar ook een indruk over te krijgen, m.i.. Prijs is daarvoor een stuk lager, maar je krijgt dan ook veel minder kwaliteit en comfort enzo. Punctualiteit is er echter zeker nog.
Reputatie 7
Badge +3
Ik heb zelf jaren in Japan gewoond en mijn ervaring is dat veel buitenlandse toeristen hun indrukken vooral baseren op de Shinkansen terwijl dat procentueel maar 1% van alle treinen in Japan zijn. Daardoor ontstaat ontstaat vaak een sterk vertekend beeld.

Wat betreft het vele personeel, dat moet je wel in verhouding tot het aantal reizigers bekijken en dan is het minder dan in Nederland.
Mooi verhaal Stijn! En mooi dat de treinen daar zo luxe zijn. Maar wat kost een treinkaartje daar eigenlijk? Dat verschil heel erg per trein die je neemt en de afstand die je aflegt. Lokalere treinen kunnen zo goedkoop zijn als een paar euro tot een paar tientjes, zoals Bryan aangeeft, terwijl de langere afstanden met de Shinkansen treinen boven €100 kunnen kosten. Voor de snelste Shinkansen (Nozomi) van Tokyo naar Shin-Osaka bijvoorbeeld ben je ¥8,750 kwijt, plus ¥4,870 tot ¥5,700 (non-reserved vs reserved) voor de stoel. Totaal dus zo'n ¥14,000 wat omgerekend iets van €105 kost. Via de HyperDia website kun je eventueel zelf een kijkje nemen. :)

Die Nozomi doet er dan overigens wel maar 2.5 uur over om 552.6 km af te leggen. Gemiddeld 221.04 km/uur dus. 😁

In vergelijking, onze reis van Namba (in Osaka) naar Koya duurde iets meer dan twee uur om 64.6 km af te leggen en koste ¥1,260, €9.45. Dat is dan wel een stijging van zo'n 900 meter over die afstand.
Reputatie 7
Heel gaaf Stijn en inderdaad, net zoals Klaas-Jan, best jaloers 🙂
Reputatie 5
Badge
Mooi om te lezen! I Doet me denken aan mijn eigen trip een paar jaar geleden!


Mijn ervaring:
Treinreizen in Japan is gewoon extreem goed geregeld. Daar kun je niet omheen. Wat ik echter wél geleerd heb, is dat wij in Nederland een aantal dingen vaak als vanzelfsprekend nemen, terwijl dit helemaal niet zo is. Ook wordt er mijn inziens veel over dingen geklaagd, die wij helemaal zo slecht nog niet doen of waar wij echt niet uniek in zijn.

Dingen als internet in de trein, of het comfort van onze treinen (stabiliteit en geluid) bijvoorbeeld, is bij ons, in mijn beleving, beter. Maar ik denk dan ook aan dingen als kaartcontrole en het afsluiten van stations met poortjes. Japan heeft het ook, succesvol. :)
Mooi verhaal Stijn! En mooi dat de treinen daar zo luxe zijn. Maar wat kost een treinkaartje daar eigenlijk?


Ik weet niet of je het vraag helemaal beantwoord, maar uit eigen ervaring kan ik spreken dat een enkeltje van 60 - 75 minuten (met de auto ruim 55 km) 920 yen kost (in dit geval van Shinjuku naar Kamakura). Dat is iets meer dan 7 euro. Dit was wel een lokale trein.

Mijn ervaring:
Treinreizen in Japan is gewoon extreem goed geregeld. Daar kun je niet omheen. Wat ik echter wél geleerd heb, is dat wij in Nederland een aantal dingen vaak als vanzelfsprekend nemen, terwijl dit helemaal niet zo is. Ook wordt er mijn inziens veel over dingen geklaagd, die wij helemaal zo slecht nog niet doen of waar wij echt niet uniek in zijn.

Dingen als internet in de trein, of het comfort van onze treinen (stabiliteit en geluid) bijvoorbeeld, is bij ons, in mijn beleving, beter. Maar ik denk dan ook aan dingen als kaartcontrole en het afsluiten van stations met poortjes. Japan heeft het ook, succesvol. :)


Mooi verhaal Stijn! En mooi dat de treinen daar zo luxe zijn. Maar wat kost een treinkaartje daar eigenlijk?
Superleuk Stijn! Ik heb het met plezier gelezen. En enige jaloezie ook wel 😃
Dank je, ja dat laatste las ik overeen 😀

Erg verhelderend !!
Maar waarom vind je het afsluiten van stations met poortjes bij ons beter?
Je geeft zelf al aan dat er bij elke serie van poortjes een medewerker staat om mensen te helpen, dit zie je ook bv in Londen. Zag je daar ook mensen door de poortjes glippen via tailgaten bv?
De medewerkers bij poortjes lijkt mij essentieel voor het hele systeem, maar bij ons ontbreekt dat.
Ik bedoelde daarmee vooral dat wij niet het enige land zijn dat de stations afsluit met poortjes. Het beter gedeelte had enkel betrekking op het comfort in de trein. Tailgaten heb ik zelf niet gezien, maar ik denk inderdaad dat het hebben van medewerkers bij poortjes daar een groot onderdeel in is.

En waarom moest je je vervoersbewijs laten zien op het station, zijn de poortjes daar niet voor ? Wij reisden met de JapanRailPass, die geen mogelijkheid heeft tot scannen om de poortjes te openen. Dat is werkelijk een toonkaart. Om het station binnen te komen ga je dus langs de medewerker die in een hokje naast de poortjes zit.
Reputatie 7
Badge +4
Mooi verhaal en verhelderend!
Zeker interessant om te lezen en hopelijk heb je een leuke tijd gehad !!

Maar waarom vind je het afsluiten van stations met poortjes bij ons beter ? Of vind je dat juist in Japan beter ?

Je geeft zelf al aan dat er bij elke serie van poortjes een medewerker staat om mensen te helpen, dit zie je ook bv in Londen. Zag je daar ook mensen door de poortjes glippen via tailgaten bv ?

De medewerkers bij poortjes lijkt mij essentieel voor het hele systeem, maar bij ons ontbreekt dat.
Leuk om te zien Stijn! Dank voor het delen 😃

Reageer